Category Archives: Occidental Mindoro

Tagalog news: NCCA Center for Culture and Arts, planong itayo sa San Jose

SAN JOSE, Occidental Mindoro, Agosto 17 (PIA) — Nais ng National Commission for Culture and the Arts (NCCA) na magtayo ng Culture and the Arts Center sa bayan ng San Jose.

Ito ang inihayag ni Ferdinand Isleta, tagapamuno ng Plan/PolicyFormulation and Programming Division ng NCCA, sa kanilang pagbisita dito kamakailan.

“Pagdarausan ang Culture and the Arts Center ng iba’tibang cultural activites”, ayon pa kay Isleta at ibinigay na halimbawa bilang mga aktibidad ang training, workshop, exhibition, festival at iba pa.

Sa buong Luzon, tatlo lamang ang napiling lugar na pagtatayuan ng Center for Culture and Arts. Ang mga ito ay ang La Union sa Northern Luzon, Pampangga sa Central Luzon at San Jose sa Southern Luzon. Bawat proyekto ay may pondo mula NCCA na nagkahahalaga ng P3 milyon.

Subalit may mga criterias na hinihingi ang NCCA para sa nasabing Culture and the Arts Center. Una dito ay ang pagsusumite ng letter of intent ng lokal na pamahalaan sa NCCA. Ikalawa, dapat may sukat na 500 meters ang nasabing lugar at ikatlo, kailangang may kaugnayan sa kultura at sining ang nasabing gusali na pagmamayari ng lokal na pamahalaan. .

Samantala, nakikita naman ni Michelle Rivera, Municipal Tourism Officer, ang malaking tulong na maibibigay ng Culture and the Arts Center, lalo na sa mga kabataan. Ayon pa kay Rivera, maraming kabataan ang mahuhubog sa pagtugtog ng instrument, pagguhit, pag arte, sayaw at awit. (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

Tagalog news: 2 sityo sa Barangay Pawican, San Jose, idedeklarang municipal cultural property

SAN JOSE, Occidental Mindoro, Agosto 16 (PIA)—Nakatakdang ideklara bilang municipal cultural property at tourism site ang sityo Bubog 1 at Bubog 2 ng Barangay Pawican, bayan ng San Jose.

Ito ay matapos mahukay ng mga archeologists mula sa University of the Philippines (UP) ang mga shell tools na hinihinalang gamit ng mga hunter gatherers noong 10,000-12,000 BC.

“Ginamitan po ang mga nahukay (shell tools) ng carbon dating”, paliwanag ni Michelle Rivera, Municipal Tourism Officer ng bayan ng San Jose. Ang Carbon dating ay isang pamamaraan upang malaman ang edad ng isang organikong bagay gamit ang radiocarbon. Ang nasabing shell tools ay kahalintulad ng mga natagpuan sa lalawigan ng Palawan at ilang mga bansa sa South East Asia.

Nahukay din sa naturang lugar ang isang kalansay na may 5000 taon na ang edad at ngipin ng Tamaraw. Ang pagkaka diskubre sa kalansay at ngipin ng Tamaraw ay nagbigay ng ilang kuro-kuro sa mga opisyales at mananaliksik sa kasaysayayan ng San Jose.

Base sa paliwanag ng archeological team ng UP sa pangunguna ni Professor Alfred Pawlik, malaki ang posibilidad na ang unang tao sa San Jose ay mga hunter gatherers at hindi ang mga mangangalakal na Intsik. Posible rin umano na dating konektado  ang bayan ng Magsaysay at isla ng Ilin, kung saan matatagpuan ang barangay Pawican. Patunay sa konseptong ito ang natagpuang mga ngipin ng Tamaraw.

“Binubuo na lang ang technical details at ipapasa na natin ang ordinansa para dito”, saad naman ni Sanggunian Bayan Member Joel Aguilar. Ang nasabing ordinansa ay magdedeklara sa dalawang sityo ng nasabing barangay bilang municipal cultural property at tourism site. Kung maisasagawa ito, magkakaroon ng proteksyon ang nasabing lugar at mapapangalagaan. (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

Tagalog news: 3 resolusyon pasado sa pulong ng Occ Min Prov’l Advisory Council

SAN JOSE, Occidental Mindoro, Agosto 11 (PIA)—Tatlong resolusyon ang naipasa ng Provincial Advisory Council (PAC) sa kanilang isinagawang pulong sa Camp Winston Sibley Ebersole kahapon.

Ang Resolution NR 2017-4 at 2017-5 ay humihiling kay Congresswoman Josephine Sato at Governor Mario Gene Mendiola, na mapabilang ang Occidental Mindoro Philipine National Police (PNP) Learning Center sa mga priority programs ng dalawang pinuno at mabigyan ng financial assistance.

Ang Resolution Nr 2017-6 naman ay naglalayong mai-endorso na gamitin sa buong lalawigan ang Electronic and Computerized Alarm System (ECAS).

Batay sa ulat ni PSupt Emerson Mañibo, tagapamuno ng Provincial Police Strategy Management Unit, ang PNP Learning Center ay kinilala na kabilang sa mga Best Practices ng Police Provincial Office (PPO). Itinayo ito noong June 22, 2006 at nakapagpatapos na ng may 449 na mga magaaral sa nursery at kindergarten mula 2006-2016. Ayon pa kay Mañibo, sa naturang learning center naka- enroll ang mga anak ng mga pulis na nakadestino sa San Jose.

Ang ECAS naman ay nilikha ng PPO upang higit na mapabilis ang kanilang pagresponde sakaling magkaroon ng krimen sa isang lugar. Base sa paliwanag ni Mañibo, inumpisahan nila ang programa katuwang ang ilang negosyante ng San Jose noong 2015. Ang mga negosyanteng kabilang sa ECAS ay may nakatalagang mobile phone na naka-enroll sa computer ng PPO. Dapat lang itong gamitin sakaling may krimen sa kanilang lugar. Sa sandaling i-dial ang mobile phone, kagyat na magpapadala ang PPO ng kanilang Quick Reaction Team (QRT) upang i-verify ang sitwasyon.

Samantala, iprinisenta rin ng PPO ang ilang mga pagsasanay na kailangan ng mga kapulisan. Ang mga ito ay ang pagsasanay sa Information and Communication Technology (ICT), Standard First Aid and Basic Life Support Training at Water Search and Rescue (WaSAR) Operation.

Nagbigay naman ng suhestyon si PAC Chairman at Vice Governor Peter Alfaro, na maaring makatulong sa mga pagsasanay na ito ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) para sa ICT, Phillipine Red Cross sa First Aid and Life Support at ang Provincial Disaster Risk Reduction Management Council (PDRRMO) para sa WaSAR. Iminungkahi rin ni Alfaro ang pagpasa ng resulosyon hinggil sa naturang mga pagsasanay upang pormal na magawan ng karampatang aksyon ng PAC. (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

 

Tagalog news: ‘Saknungan Ligtas Program’ inilunsad sa Abra de Ilog, OccMin

ABRA DE ILOG, Occidental Mindoro, Agosto 7 (PIA)—Inilunsad kamakailan ng pamahalaang bayan ng Abra de Ilog ang ‘Saknungan Ligtas Program’.

Hindi bababa sa 200 katao mula sa iba’t ibang barangay ang nagpatala bilang volunteers sa programang ito. Sumali ang mga grupo ng mga kababaihan, kabataan mga katutubo gayundin ang mga nasa sektor ng agrikultura.

Ayon kay Geoffrey Panganiban, Municipal Disaster Risk Reduction Management Officer (MDRRMO), layunin ng programa na palakasin ang kampanya para sa disaster volunteerism sa bawat barangay.

“Sasailalim ang mga volunteers sa mga pagsasanay”, saad pa ni Panganiban.

Ang mga pagsasanay na ito ang magbibigay ng sapat na kaalaman at kapasidad upang makatugon ang mga volunteers sa panahon ng kalamidad o sakuna sa kanikanilang barangay.

May anim na bahagi sa ilalim ng Saknungan Ligtas Program. Ang mga ito ay ang Ligtas Buhay, Ligtas Bahay, Ligtas Bukid, Ligtas Bata, Ligtas Barangay at Ligtas Bayan. Sa mga bahaging ito, itatatalaga ang mga volunteers at magsisilbing responders’ o tutugon, sakaling tumama ang isang kalamidad o sakuna.

Ibinigay na halimbawa ni Panganiban ang Ligtas Buhay at Bahay, kung saan ang mga volunteers na itatalaga sa Quick Reaction Team (QRT) ang tutugon dito.

“Sektor ng akademya ang mangunguna sa Ligtas Bata”, sabi pa ni Panganiban. Sasailalim naman sa pagsasanay hingil sa damage assessment ang mga nasa Ligtas Bukid. Ito ay upang mabilis na makapagpalabas ng tamang pagtaya sa isang lugar, matapos ang isang kalamidad, na siyang basehan ng pamahalaang lokal sa kanilang gagawing aksyon.

Positibo naman ang pananaw ng Sangguniang Bayan sa programang ito at ayon kay Vice Mayor Orlando Quito sisikapin nilang makapagpalabas ng ordinansa bilang pagpapatibay sa Saknungan Ligtas Program.

Ayon pa kay Panganiban, ang ‘Saknungan’ ay isang salitang katutubo na ang kahulugan ay pagtutulungan o bayanihan. (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

Tagalog news: Paghahanda sa ika-tatlong Short Film Festival sa OccMin, pinasimulan na

SAN JOSE, Occidental Mindoro, Agosto 4 (PIA)— Higit sa 50 magaaral ang dumalo sa pagsasanay sa paglikha ng short film, na isinagawa sa John’s Beach Resort, bayan ng Sta Cruz kamakailan.

Ang mga kalahok ay pawang mga magaaral sa ika-9 hanggang ika-10 baitang ng iba’t ibang Paaralang Pang-sekondarya sa lalawigan.

Nagsanay ang mga ito ng basic script writing, editing at directing sa ilalim ng pamamahala ng ipinadalang technical assistance team ng Population Commissio (PopCom).

Bukod sa kasanayan sa paglikha ng maikling pelikula, naipapahatid ng programa ang ilang mahahalagang mensahe para sa mga kabataan.

“Ngayong taon, ang tema ng short film sa Mimaropa ay may kaugnayan sa Human Immunodeficiency Virus (HIV) at Acquired Immune Deficiency Syndrome (AIDS)”, saad ni John Reynold Mulingbayan, Population Worker ng tanggapan ng Provincial Social Welfare and Development Office (PSWDO).

Ipinaliwanag pa ni Mulingbayan, na ang tema na ito ay nakapaloob sa pagaaral ng Young Adult Fertility and Sexuality (YAFS). Ayon sa YAFS, kulang ang kaalaman sa HIV/AIDS ng mga kabataan sa Mimaropa at kailangan ang mas malalim na pagtalakay ukol dito.

Sinabi naman ni Mulingbayan, na ang mga kaalaman na nakukuha ng mga kalahok sa kanilang pagsasanay ay ibinabahagi sa iba pang kabataan, lalo na ang mga usapin hinggil sa HIV/AIDS at teenage pregnancy.

Ang mga short film naman na napipili ay ginagamit bilang materyales sa mga awareness campaign program ng PSWDO.

”Plano rin ng pamahalaang panlalawigan na padalahan ang mga paaralan ng kopya ng mga nanalong shortfilms sa provincial level upang maipalabas sa kanikanilang mga paaralan”, dagdag paliwanag ni Mulingbayan.

Ang Short Film Festival ay programa ng PopCom sa pakikipagtulungan ng Department of Education (DepEd) at pamahalaang panlalawigan sa pamamagitan ng (PSWDO). (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

Tagalog news: 30 katao pasado sa pagsasanay ng WASAR Training sa OccMin

MAMBURAO, Occidental Mindoro, Agosto 2 (PIA)—Tatlumpo katao ang pumasa sa pagsasanay sa Water Search and Rescue (WASAR) operation na isinagawa sa Vista Del Mar, Mamburao kamakailan.

Pinangunahan ang nasabing pagsasanay ng Provincial Disaster Risk and Management Office (PDRRMO), katuwang ang Southern Tagalog Philippine Coast Guards (PCG) at dinaluhan ng mga volunteers mula sa bayan ng Mamburao at Abra de Ilog.

Ayon kay Antonia Javier, tagapamuno ng PDRRMO, bahagi ng misyon na iniaatas sa kanilang tanggapan ay ang bigyan ang mga nasa komunidad ng kaalaman sa mga posibleng epekto ng kalamidad o sakuna at kasanayan sa mga aksyong dapat gawin, tulad ng pagsagip, pagbibigay ng first aid at iba pa.

“Mahirap ang pagsasanay na dinaananan ng mga volunteers”, saad ni Javier. Katunayan, 43 ang bilang ng mga kalahok na sumabak sa pagsasanay ng WASAR subalit 30 lamang ang nakapasa. Kinailangang masubok ang katatagan ng mga volunteers dahil pagsagip sa buhay ng tao ang pangunahing tungkulin ng pagsasanay na ibinigay sa mga ito.

“Ang mga nakapasa ay awtomatikong mapapabilang sa Quick Reaction Team ng lalawigan na itatalaga sa Water Search and Rescue Operation”, ayon pa kay Javier.

“Mahirap ang dinaanan naming training. Matindi ang mga exercises”, kwento namn ni Mark Lester Maling, kawani sa kapitoloyo, at isa sa mga dumalo sa pagsasanay.

Sadyang ikinundisyon ng PCG ang katawan ng mga kalahok upang malampasan ang one-mile-swim test. Ayon pa kay Maling, bukod sa pagpapalakas sa kanilang stamina ay natutunan din nila ang tamang paghinga sa tubig, pamamaraan kung paano tumagal sa tubig at higit sa lahat ay tamang proseso ng pagsagip.

Nilinaw naman ng tagapamuno ng PDRRMO na magsasagawa pa ng ibang mga pagsasanay ang kanilang tanggapan upang dumami ang bilang ng mga volunteers na may kakayahang rumesponde sa panahon ng kalamidad.

“Bilin ng ating gobernador (Gene Mendiola) na ihanda ang mga mamamayan sa kanilang mga dapat gawin kapag may sakuna“, paliwanag ni Javier.

Samantala, upang makalikom pa ng mas maraming disaster responders o mga reresponde sa panahon ng kalamidad, isasagawa ng PDRRMO ang Disaster Volunteer Summit ngayong buwan. (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)

Tagalog news: 5 barangay sa San Jose, makikinabang sa GM Feeding Program

SAN JOSE, Occidental Mindoro, Hulyo 20 (PIA)—Limang barangay sa bayan ng San Jose ang makikinabang sa GM (Garantisadong Masustansya) Feeding Program ng Municipal Nutrition Action Office (MNAO) ng bayang ito, katuwang ang Provincial Nutrition Action Office (PNAO).

Ang mga barangay na ito ay ang Ansiray, Pagasa, Batasan, San Agustin at Bubog, mga barangay na may mataas na bilang ng malnutrsiyon ang mga bata na may na edad 1 – 71 buwan. “Tatanggap sila ng isang sachet ng GM Powder sa loob ng 120 days”, paglalahad ni Yolanda Ylagan, tagapamahala ng MNAO San Jose.

Ang GM Powder ay ginagawang sangkap sa nilutong pagkain. Meron itong ground rice, mongo at sesame seeds kung kaya’t nakapagbibigay ng carbohydrates at fats na kailangan ng katawan natin. “Kapag isinasama ang GM Powder sa gulay, kumpleto na ang go, grow at glow foods nito”, ayon pa kay Ylagan. Naniniwala ang nutrition officer na malaki ang maitutulong ng GM Powder sa kalusugan ng mga batang mabibigyan nito.

Sa kasalukuyan ay may naitalang 25, 451 na malnourished children ang bayan ng San Jose. Aabot sa 5.9 porsiyento ang mga underweight o kulang sa timbang, 9.2 possiyento ang mga stunted o bansot at 4.9 possiyento naman ang wasted.

Ang GM Powder feeding program ay bahagi ng mga nakalinyang aktibidad para sa pagdiriwang ng Nutrition Month na may temang “Healthy Diet, Gawing Habit – For Life”. Nakalinya rin sa mga aktibidad ang Zumba contest kung saan ang mga kasali ay mga nanay na may sakit na diabetes at hypertension. “Magkakaroon din kami ng cooking contest”, ayon pa kay Ylagan. Ihahanda ng mga kalahok sa cooking contest ang mga pagkain batay sa pamantayan ng Pinggang Pinoy na ipinalabas ng Food and Nutrition Research Institute (FNRI). (VND/PIA MIMAROPA/Occ Min)